Hiện nay, đồ dùng bằng gốm sứ rất đa dạng và phong phú. Tuy nhiên, bạn cần biết cách quan sát để tránh mua nhầm hàng kém chất lượng.
Các vật dụng bằng gốm, sứ đều được làm từ nguyên liệu chính là đất sét nung. Chất lượng gốm và sứ khác nhau do quá trình chọn nguyên liệu, phụ gia và quy trình sản xuất. Đồ gốm có chất lượng kém hơn đồ sứ, do chỉ được đun dưới nhiệt độ từ 800- 1.2000C. Trong khi đó, đồ sứ được đun đến 1.3000C.
Cách chọn đồ gốm sứ:
Khi mua dùng ngón tay gõ đồ sứ, nếu nghe thấy tiếng kêu coong coong như tiếng kim loại thì chúng là đồ tốt. Nếu nghe tiếng kêu đục và nặng thì đó là đồ chất lượng kém. Với bát ăn cơm, đĩa và khay bằng sứ có ba cách chọn: nhìn, gõ và úp.
Quan sát bề mặt ngoài của đồ vật để xem độ sáng, xỉn của mầu men, tươi tối, đậm nhạt của các hình vẽ và các điểm đen, vết rạn nứt hay không.
Dùng một que nhỏ gõ nhè nhẹ lên thành bát hay cạnh đĩa, khay. Nếu âm thanh phát ra nghe giòn, trong thì đó là đồ tốt, nếu âm thanh đục hay pha tạp thì chứng tỏ trên mình nó có vết rạn nứt nào đó mà bạn chưa nhìn ra.
Hãy úp ngược bát hay đĩa lên một mặt phẳng hay úp ngược chúng vào nhau để xem độ tròn méo như thế nào. Nếu đồ vật được tạo tròn trĩnh, cân đối thì úp khi xuống sẽ không thấy cong lệch. Ngoài ra cần chú ý, với bát ăn cơm nên chọn loại cao đế, vì như vậy sẽ tránh được bỏng tay và khi cầm thì dễ dàng thuận tiện hơn
Những lưu ý khi sử dụng đồ gốm, sứ
Khi mua đồ sứ, bạn nên quan tâm đến hình dáng và nước men.
Hình dáng cần cân đối, cả mặt trong lẫn mặt ngoài đều láng bóng, nước men không bị rạn nứt chân chim, ít chấm đen nhỏ, không nhăn nhúm. Nói chung, càng bóng láng càng tốt. Thông thường, nếu đồ sứ được nung chín đều sẽ có nước men trắng trong và bóng láng.
Để làm sạch đồ sứ, bạn dùng giẻ thấm xà phòng, tro mịn hoặc mùn cưa để cọ rửa. Tuyệt đối không chà rửa đồ sứ với cát, dụng cụ rửa chén bằng kim loại hoặc bằng nhựa cứng. Nếu không, nước men sẽ bị trầy xước, các đường vàng kim nhũ trên đồ sứ dễ bị bong, tróc.
Ngoài ra, bạn cũng không nên dùng chanh, giấm, khế hay các loại axit để chùi rửa đồ sứ, vì axit sẽ làm mờ màu sắc và các họa tiết trên lớp men.
Đồ gốm không đắt tiền như đồ sứ, dùng không bền. Do đó, cách chọn mua cũng đơn giản hơn, chủ yếu chọn theo thẩm mỹ và ý thích.
Để sử dụng đồ gốm lâu bền, khi vừa mua về, nên ngâm nước từ 4-8 giờ để đất nở ra, bịt kín các kẽ hở. Tốt nhất, nên dùng nước vo gạo để ngâm, vì cám gạo có chất dầu, dễ thấm dần và bịt kín các kẽ hở. Sau đó, lấy ra, ngâm sản phẩm ngập trong nước muối, đun sôi từ 5 – 10 phút để muối ngấm đều và tăng độ giãn nở của đất. Cách này giúp được đồ gốm bền, chắc hơn, tránh được hiện tượng chỗ hút nước nhiều, chỗ hút ít, dễ vỡ.
Bảo quản đồ gốm sứ:
Sau một thời gian sử dụng, đồ gia dụng bằng gốm sứ thường bị cáu bẩn và xỉn màu. Các cách sau đây sẽ giúp làm mới đồ gốm sứ:
Với cốc uống nước, bình, lọ, lấy bột có men dùng làm bánh mì pha với nước, lau qua một lần lên bề mặt. Một lúc sau dùng giẻ mềm lau lại. Đồ dùng sẽ sáng bóng trong nhiều tuần lễ.
Tuyệt đối không nên sử dụng máy rửa chén bát để rửa những đồ dùng bằng gốm, sành, sứ có hoa văn trang trí dễ bị phai.
Nên rửa đồ dùng bằng nước ấm và bằng nước rửa (có tính chất tẩy rửa nhẹ). Cẩn thận hơn, bạn nên để đồ dùng vào trong chậu nhựa được lót một tấm cao su dưới đáy để tránh bị vỡ trong trường hợp đồ dùng bị trượt khỏi tay. Rửa lại lần thứ 2 hoặc 3 với nước cùng nhiệt độ và dùng khăn sạch, mềm để lau khô trước khi cất.
Không nên sử dụng vải có thấm nước Javel để rửa sạch đồ dùng hoặc đồ vật trang trí bằng gốm sứ hiện đại, chúng sẽ bị xước dài.
Để chữa một vết nứt hoặc vết mẻ trên đồ gốm, trước tiên cần phải rửa vật dụng (thật cẩn thận và nhẹ tay) bằng nước rửa (tính chất tẩy rửa nhẹ), sau đó làm khô bằng máy sấy tóc. Nếu là đồ gốm dày, rạch thêm một chút vết nứt sau đó dán chúng lại bằng êpoxit, tiếp theo lau khô bằng một chiếc khăn tẩm cồn. Cột chặt vết rạn nứt bằng dây ít nhất 24 giờ.
